តើអ្នកធ្លាប់ឆ្ងល់ទេថា ហេតុអ្វីបានជាមនុស្សមួយចំនួនអាចបែងចែកស្រមោលពណ៌ដែលមើលទៅដូចបេះបិទសម្រាប់អ្នកដទៃ? ជាទូទៅ មនុស្សយើងមើលឃើញពិភពលោកតាមរយៈការរួមផ្សំនៃពណ៌គ្រឹះចំនួន ៣ គឺ ក្រហម បៃតង និងខៀវ។ ប៉ុន្តែ មានមនុស្សមួយក្រុមតូចដែលមានសមត្ថភាពពិសេសម្យ៉ាង ដែលវិទ្យាសាស្ត្រហៅថា Tetrachromacy ឬ "ភ្នែកបួនពណ៌"។
នេះគឺជាការស្វែងយល់អំពីអាថ៌កំបាំងនៃកែវភ្នែកដ៏អស្ចារ្យនេះ៖
១. តើអ្វីទៅជា Tetrachromacy?
ជាធម្មតា ភ្នែករបស់មនុស្សមានកោសិកាទទួលពន្លឺ (Cone cells) ចំនួន ៣ ប្រភេទ ដើម្បីចាប់យកពណ៌។ ប៉ុន្តែសម្រាប់អ្នកដែលមានលក្ខណៈជា Tetrachromat ពួកគេមានកោសិកាទី ៤ បន្ថែមទៀត។
- មនុស្សទូទៅ (Trichromats): មើលឃើញពណ៌ប្រហែល ១ លានពណ៌។
- អ្នកមានភ្នែកពិសេស (Tetrachromats): អាចមើលឃើញពណ៌រហូតដល់ ១០០ លានពណ៌។
ចំពោះពួកគេ ផ្ទៃមេឃដែលយើងឃើញថាមានពណ៌ខៀវធម្មតា អាចនឹងលេចចេញជាស្រមោលពណ៌ខៀវរាប់សិបប្រភេទខុសៗគ្នា ដែលភ្នែកយើងមិនអាចបែងចែកដាច់។
២. ហេតុអ្វីបានជាវាសមត្ថភាពនេះកើតឡើងតែលើ "ស្ត្រី"?
យោងតាមការសិក្សាហ្សែន កោសិកាទទួលពណ៌ក្រហម និងបៃតង គឺស្ថិតនៅលើ ក្រូម៉ូសូម X។
- ដោយសារស្ត្រីមានក្រូម៉ូសូម XX ពួកគេមានឱកាសទទួលបានការបំប្លែងហ្សែន (Mutation) ដែលបង្កើតឱ្យមានកោសិកាទទួលពណ៌ទី ៤ នេះ។
- បុរស (XY) មិនអាចមានលក្ខណៈបែបនេះឡើយ ប៉ុន្តែការបំប្លែងហ្សែននេះហើយ ដែលជាមូលហេតុធ្វើឱ្យបុរសងាយនឹងមានបញ្ហា "ភ្នែកខ្វាក់ពណ៌" ជាងស្ត្រី។
៣. ជីវិតក្នុងពិភពពណ៌រាប់រយលាន
សម្រាប់មនុស្សដែលមានសមត្ថភាពនេះ ពិភពលោកគឺដូចជាផ្ទាំងគំនូរដ៏រស់រវើកបំផុត៖
- ការបែងចែកពណ៌៖ ពួកគេអាចមើលឃើញភាពខុសគ្នារវាងពណ៌ពីរដែលមើលទៅដូចគ្នា ១០០% សម្រាប់មនុស្សធម្មតា។
- ពន្លឺ និងស្រមោល៖ ពួកគេឆាប់រហ័សក្នុងការចាប់យកការផ្លាស់ប្តូរនៃពន្លឺតិចតួចបំផុត។
- ភាពលម្អិត៖ វត្ថុធម្មតាៗដូចជា ស្លឹកឈើ ឬផ្កា អាចមានពណ៌ចម្រុះដែលយើងមិនដែលដឹងថាមាន។
៤. តើពិបាកនឹងដឹងថាខ្លួនឯងមានសមត្ថភាពនេះទេ?
វាជារឿងដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយ ព្រោះមនុស្សដែលមានភ្នែកបួនពណ៌ភាគច្រើន មិនដឹងខ្លួនឯងទេ។ ពួកគេតែងតែគិតថាគ្រប់គ្នាឃើញអ្វីៗដូចពួកគេដែរ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ដោយសារបច្ចេកវិទ្យាបច្ចុប្បន្ន (ដូចជា អេក្រង់ទូរស័ព្ទ ឬទូរទស្សន៍) ត្រូវបានបង្កើតឡើងសម្រាប់តែភ្នែកមនុស្សធម្មតា (៣ ពណ៌) ដូច្នេះពួកគេមិនអាចមើលឃើញភាពខុសប្លែកតាមរយៈអេក្រង់ឡើយ លុះត្រាតែមើលវត្ថុពិតនៅក្នុងធម្មជាតិ។
ការមានកែវភ្នែក Tetrachromacy គឺប្រៀបដូចជាការមាន "អំណាចទិព្វ" ក្នុងវិស័យសិល្បៈ និងការសង្កេត។ វាបង្ហាញឱ្យយើងឃើញថា ធម្មជាតិពិតជាអស្ចារ្យ និងមានអាថ៌កំបាំងជាច្រើនដែលលាក់ទុកក្នុងហ្សែនរបស់មនុស្សជាតិ។